«رادیو ساکی» تقدیم می‌کند:

سال‌ها پیش بود، جنگ تمام شده بود و بابا یک ضبط دو کاست‌یِ «هیتاچی» خریده بود که می‌شد با آن در خانه نوار تکثیر کنیم. خوب یادم هست همین که پای ضبط به خانه‌ی ما باز شد عمو صحبت (خداوند زنده و سلامت‌اش بداردشان) می‌آمد می‌رفت در اتاق زیرزمین می‌نشست و نوارهای سونی ef  را باز می‌کرد و چیزی از استاد شجریان تکثیر می‌کرد و بعد روی جلد آنها با خط خوش‌اش می‌نوشت: محمد رضا شجریان، کنسرت ابوعطا. عمو برای خودش و بابا و دیگر رفقای دوست‌دار موسیقی کاست تکثیر می‌کرد. آن روزها من لای دست و پای بابا و عمو می‌پلکیدم و می‌دیدم آنها دایم چیزی گوش می‌دهند که شعر و آهنگ‌اش در همان سال‌ها در خاطرم ماند، سال ۶۹ بود گمانم که صدای استاد شجریان می‌پیچید در خانه که: دل بردی از من به یغما ای ترک غارت‌گر من. البته آن موقع فکر می‌کردم استاد می‌خواند: دل بردی از من به یغما ای تو که غارت‌گر من… بعدها بود که توانستم شعر را درست بخوانم و بفهمم و بدانم این که می‌گویند «ابوعطا» یعنی چه؟

کودکی من با همین چیزها همراه بود، «سر عشق»، «نوا و مرکب‌خوانی» و «بیداد» و… که شنیدن‌شان کار روز و شب بابا و عمو بود. هنوز که تصنیف «عشق تو» را از «سر عشق» می‌شنونم می‌روم می‌نشینم کنار بابا پیش عمو در اتاق زیرزمین خانه‌مان در خرم‌آباد و چشم می‌دوزم به آن دو که سکوت می‌کردند و «ابوعطا» می‌شنیدند.

چند سال‌ بعد یعنی سال ۷۲ بود که خودم نخستین کاست شجریان را خریدم. «آسمان عشق» را در انزلی خریدم و از آن موقع شجریان بخش مهمی از زندگی من شد، مثل زندگی شما و میراث بابا به من رسید.

«ابوعطا» همان‌گونه که می‌دانید یکی از آوازهای دستگاه شور است. «ابوعطا» به روایت استاد «اسماعیل مهرتاش» یازده گوشه دارد: درآمد، سَیَخی، رامکِلی، حجاز، چهارپاره، خسرو و شیرین، گبری، یَتیمَک، لیلی و مجنون، سارنج و مثنوی. این آواز در ردیف «میرزا عبدالله» دارای هفت گوشه است. همین جا برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی «ابوعطا» می‌توانید به اینجا و اینجا و اینجا سر بزنید.

اما هدف‌ام از نوشتن درباره‌ی «ابوعطا» بیان خاطرات شخصی نیست بلکه می‌خواهم آوازهای «ابوعطا» را که دوست دارم با شما به اشتراک بگذارم شاید بتوانیم با هم خاطره‌سازی و خاطره‌پردازی کنیم و البته بتوانم دینم را به «ابوعطا» ادا کنم که در هر لحظه از زندگی یار و یاور من بوده است و روح‌ام را درمان کرده است. پس هر چه در اتاقم «ابوعطا» داشتم یک‌جا برای شما جمع کرده‌ام اینجا، تا کمی با هم «ابوعطا» درمانی کنیم، از شجریان، ناظری، بنان، بسطامی، شهیدی، قوامی، قمرالملوک، محمودی خوانساری، تاج اصفهانی، سالار عقیلی، علی‌رضا قربانی و..

ابتدا به سراغ «پیام نسیم» می‌روم، اجرای «بُستُن». در این اثر ساز و آواز استاد شجریان را می‌شنوید در «ابوعطا»، درآمد (فرازهای اول و دوم)، حجاز (فرازهای اول و دوم) و فرود، تار: «داریوش پیرنیاکان»، نی: «جمشید عندلیبی»، تنبک: «مرتضی اعیان»:

در همین «پیام نسیم» تصنیف «دل بردی» را بشنوید، آهنگ از استاد شجریان با شعری از «حکیم صفای اصفهانی»: +

اما برویم سراغ شاهکاری به نام «عشق داند». سال ۷۶ بود که این اثر ارزنده به بازار موسیقی آمد. درباره‌ی «عشق داند» می‌شود صفحه‌ها و ساعت‌ها حرف زد ولی شما بهتر از من می‌دانید که «عشق داند» یکی از مهم‌ترین و بهترین و دلی‌ترین و بی‌نظیرترین آثار استاد شجریان و تاریخ آواز ایرانی است. علاوه بر اینها که گفتم «عشق داند» اثر مهمی در تارنوای معاصر و تاریخ تارنوازی است. اگر استاد «محمد رضا لطفی» در قلب دوست‌دارن موسیقی و تارنوازی قرار دارد یکی به دلیل همین «عشق داند» است و دیگری به گمان من به دلیل «چشمه‌ی نوش». تک‌نوازی تار لطفی در «عشق داند» خود حکایت عاشقانه‌ای است که هر چه بگویم از آن کم گفته‌ام. «عشق داند» شاید از محبوب‌ترین آلبوم‌های دوست‌دارن شجریان و لطفی است و برای من حکایت غریبی دیگری هم دارد و آن هم‌زمانی سال تولید این اثر و تولد من در سال ۵۹ است. با «عشق داند» زندگی کرده‌ام و بی‌گمان روزی خواهم مرد.

«عشق داند»، آواز استاد شجریان، تار: استاد لطفی، درآمد (فرازهای اول و دوم): +

«عشق داند»، حجاز، جامه‌دران، فراز دوم حجاز: +

دقیق نمی‌دانم این فرود دوم حجاز ایده‌ی استاد شجریان است یا در گوشه‌ها وجود دارد ولی به یاد ندارم در حجاز این فرود را در آثار دیگران شنیده باشم، شاید هم توجه نکرده‌ام. این فرود دوم بسیار عالی و شنیدنی است. اما از «عشق داند» می‌گذریم با تصنیف «بهار دلکش» با شعر و موسیقی «عارف قزوینی» : +

تا در مکتب استاد شجریان هستیم بشنوید گل‌های تازه شماره‌ی ۶۶ را با ویولن: زنده‌یاد «حبیب الله بدیعی»، تار: استاد «جلیل شهناز» و تنبک: استاد «جهانگیر ملک» با اشعاری از حافظ و رودکی: +

و اما در آلبوم خاطره‌انگیز «آتش در نیستان» هم یک آواز ابوعطای شنیدنی هست. «سپیده» را بشنوید با ساز استاد «ذالفنون» و آواز استاد «شهرام ناظری» و شعر خیام: +

و حالا به سراغ استاد «حسین قوامی» برویم: +

اما گل‌های تازه‌ی شماره‌ی ۵۷، ویولن: «حبیب الله بدیعی»، تار: استاد «فرهنگ شریف»، تنبک: «جهانگیر ملک» و آواز استاد «محمودی خوانساری»: +

از «قمرالملوک وزیری» بشنوید: +

و حالا صدای استاد «عبدالوهاب شهیدی»، گل‌های تازه شماره‌ی ۹۶، ویولن: «پرویز یاحقی»، تار: «فرهنگ شریف»، سنتور: «فضل الله توکل» با اشعاری از نظامی: +

آواز «تاج اصفهانی» در ابوعطا با تار لطفی و نی استاد «حسن کسایی» شنیدن دارد: +

و البته صدای «ایرج بسطامی» با ساز استاد  «کیوان ساکت»: +

و حالا «حجاز» با صدای «سالار عقیلی»: +

تصنیف «سبک‌بار» با صدای «سالار عقیلی» و شعری از «حسن صدر سالک»: +

صدای استاد «بنان» که از ایشان چیزی در آرشیو شخصی نداشتم اما از اینجا پیدا کردم: +

«چهار پاره» یا «چهار باغ» را بشنوید در ابوعطا با صدای «محمود کریمی» با شعری از «هاتف اصفهانی»: +

در پایان هم صدای «علی‌رضا قربانی» با اشاره به «جامه‌دران» با ساز استاد «داریوش طلایی»: +

این نوشته را تقدیم می‌کنم به شما دوستان عزیزم که اهل آواز هستید و خیلی بهتر و قدیمی‌تر از من «ابوعطا درمانی» می‌کنید و با آواز و موسیقی روزگار می‌گذرانید. به ویژه به وبلاگ‌نویسان و خوانندگان این وبلاگ و رفقای اهل «گودر» تقدیم می‌کنم این نوشته را. کم و کاستی‌هایش را هم لطفا ندیده بگیرید رفقا و از «رادیو ساکی» حمایت کنید.

ارسال نظر سریع | مشاهده‌ 22 نظر دیگر