عبید شاکی

با تلنگر مادرم به خود آمدم که چه می‌کنی؟ گفتم چایی هم می‌زنم می‌بینی که. گفت: ده دقیقه است هم می‌زنی بس نیست؟ گفتم: چه زود گذشت فکر می‌کردم تازه شکر ریخته‌ام، کاش همه‌ی زندگی این طور می‌گذشت. چانه‌ام را بالا آورد و مهربانانه توی صورتم نگاه کرد و گفت: به من بگو پسر، دردت را به مادرت بگو. دستش را پس کشیدم و بلند شدم گفتم: کدام درد مادر؟ چیزی نگفت. نان را از توی تستر درآوردم و باز روبرویش نشستم. نگاه می‌کرد و چیزی نمی‌گفت. گفتم: می‌دانی. گفت: بگو پسرم. لحن صدایش توی دلم را خالی کرد. گفتم: راستش مادر دخل و خرجم با هم نمی‌خواند. مادر در حالی که کاسه‌ی مربا را هل داد جلویم بلند و برافروخته گفت: جان به لبم کردی تا بگویی دخل و خرجم با هم نمی‌خواند؟ فکر کردم مریض شده‌ای یا دارند از اداره اخراجت می‌کنند. کمی طلبکارانه نگاهش کردم و گفتم: این که دخل و خرج آدم با هم نخواند مسلئه‌ی مهمی نیست؟ اصلا می‌دانی دخل و خرج یعنی چه؟ گفت: نه فقط تو می‌دانی، انگار خودم تو را زاییدم و بزرگ کردم، زیر موشک‌باران قد کشیده‌ای پسر. درست است دلار هفت تومن بود ولی نفت گیر خلق خدا نمی‌آمد. من تو را با جنس غیرکوپنی بزرگ کرده‌ام. آن روزها هم دخل و خرج‌ها با هم نمی‌خواند. گفتم: مادر من الان باید دستم توی جیب خودم باشد آن روزها بچه بوده‌ام. گفت: عیب ندارد پسر، پدرت هم همین طور بود، ‌وقتی دخل و خرجش با هم نمی‌خواند ایراد می‌گرفت ولی من با همان حقوق ساختم و تو را بزرگ کردم. شاکر باش.

همیشه همین طور است. بحث اقتصادی با مادر همیشه به ناشکری طرف مقابل ختم می‌شود. یعنی هر جا که کم می‌آورد قضیه را ربط می‌دهد به زیادخواهی و ناشکر بودن. البته اگر نتواند از در ناشکری به طرف مقابل ضربه بزند می‌گوید: صابر باش، قانع باش… اگر مادرم دبیرکل سازمان ملل بود دنیا را آرام می‌کرد. خودش وقتی اخبار می‌بیند می‌گوید: یکی باید برود با این طرف‌های درگیر در عراق و افغانستان حرف بزند تا دیگر بمب‌گذاری نکنند. یک شب خواب دیدم مادرم به همراه مامورین سازمان ملل دارد با یکی از سران القاعده حرف می‌زند. چند دقیقه‌ای حرف زدند و من نفهمیدم چه گفتند ولی آخر سر صدای مادرم را شنیدم که به سرکرده‌ی القاعده می‌گفت: عاقل باش.
شب خیلی سعی کردم زود شامم را بخورم و نگذارم دبیرکل سازمان ملل سوال پیچم کنند، ولی مادر باز شروع کرد و گفت: صبح که دردت را نگفتی، حالا بگو، به مادرت بگو. گفتم: همان بحث دخل و خرج بود که البته خوب که فکر کردم دیدم آدم قانعی نبوده‌ام. الان ولی قانعم. قیمه هم خیلی خوب شده در ضمن. مادر طبق عادت تکه‌‌ای گوشت را توی بشقاب خورش توی بشقابم ریخت و گفت: خودم بزرگت کرده‌ام. گفتم: دست شما درد نکند، زحمت کشیدید، فرصت باشد جبران کنم. ادامه داد: نمک نریز پسر آخر دردت را می‌گویی، به خودم هم می‌گویی. گفتم: چشم مادر، هر وقت درد داشتم می‌آیم پیش خودت، راستی فیزیوتراپی هم می‌کنی؟ گفت: مثل پدر خدا بیامرزت بی‌نمکی. گفتم: آن خدابیامرز که راحت شد… مادر نگاهی تند کرد و گفت: از دست من؟ گفتم: ازدست روزگار غدار مادر، و گر نه تو که کاری با آن خدا بیامرز نداشتی، فقط می‌پرسیدی مرد دردت را به من بگو. این جمله را که گفتم مادر آهی کشید و گفت: آخر سر هم نگفت و رفت…
توی رختخوابم اما چشمانم باز است و خوابم نمی‌برد. حساب بانکی‌ام شده خندق بلا. هر چه پول تویش می‌ریزم پر نمی‌شود. حقوق اداره را با همه‌ی حق‌التحریرهای روزنامه می‌ریزم توی یک حساب ولی باز پر نمی‌شود. تا به مرز یک میلیون تومان می‌رسد شروع می‌کند به خالی شدن. انگار حسابم سوراخ باشد. هر چه می‌کنم حساب دخل و خرج را نگه دارم نمی‌شود، هر روز باید از توی حساب پول بردارم. باید ماشینم را بفروشم تا بتوانم از پس قسط‌های خانه بربیایم. خرج بالا رفته است. خوشبختانه از این جهت با مادرم مشکلی ندارم،‌ می‌دانم اگر بگویم می‌خواهم ماشین را بفروشم می‌گوید خوب می‌کنی، دولت این همه اتوبوس و مترو را توسعه داده ولی مردم باز با ماشین شخصی بیرون می‌روند. آفرین پسر. من هم راضی نیستم تو هوا را آلوده کنی.

صبح دوباره با تلنگر مادر به خودم آمدم.گفت: چه می‌کنی؟ گفتم می‌بینی که کره می‌مالم روی نان. گفت: یک ربع است می‌مالی بس نیست؟ گفتم: می‌بینی مادر هر روز دارد طولانی‌تر می‌شود. یعنی امکان دارد یک روز من یک تکه پنیر بردارم و بعد تو به من تلنگر بزنی و ببینم روز تمام شده است؟ گفت: خجالت بکش، برو خدا را شکر کن توش و توان داری و چهارستون بدنت سالم است و می‌توانی کار کنی. گفتم مادر می‌خواهم ماشینم را بفروشم. روی شانه‌ام زد و گفت: خوب می‌کنی، دولت این همه اتوبوس و مترو را توسعه داده ولی مردم باز با ماشین شخصی بیرون می‌روند. آفرین پسر. من هم راضی نیستم تو هوا را آلوده کنی.

از «چلچراغ» شماره‌ی ۴۵۷ شنبه ۲۲ دی.